Λάμα Όλε Νύνταλ: Ο Βούδας και Η Αγάπη

«Αγάπη είναι όταν κάποιος σκέφτεται περισσότερο να δώσει παρά να πάρει.»

~ Ο ΒΟΥΔΑΣ ΚΑΙ Η ΑΓΑΠΗ ~
Διαχρονική σοφία για σύγχρονες σχέσεις

Πώς να πετύχουμε αυτό που ονειρεύονται πολλοί: μια ολοκληρωμένη συντροφική σχέση και μια ζωή με παντοτινή ευτυχία.

"Υπάρχει δυνατότερη εμπειρία από την αγάπη; Πού αλλού ανοιγόμαστε τόσο πολύ; Σε ποια άλλη κατάσταση είμαστε από τη μια τόσο ευάλωτοι και από την άλλη ικανοί να νιώσουμε τόσο βαθιά ευτυχία; Στο Βουδισμό η αγάπη και η συντροφικότητα θεωρούνται το θεμέλιο για την προσωπική εξέλιξη και για μια ζωή γεμάτη πληρότητα."

Ο Δανός Λάμα Όλε Νύνταλ περιγράφει με σύγχρονο στυλ και αμεσότητα αυτά που συνέστησε ο Βούδας για να μπορεί μια σχέση να εξελιχτεί έτσι ώστε τόσο το ζευγάρι όσο και το περιβάλλον του να βιώνουν την ευτυχία.

Lama Ole Nydahl

“Αυτοί που γνωρίζουν και εφαρμόζουν την αρχή της αιτίας και του αποτελέσματος, έχουν τη μέγιστη δυνατότητα να απολαύσουν μια ευτυχισμένη σχέση.”

~ Το ζευγάρι ~

«Από τη στιγμή που γνωρίζει κανείς ότι οι διαφορές είναι αναμενόμενες και προσέρχεται στοργικά για να εκτιμήσει το αντίθετο φύλο θεωρώντας το έναν πρόσθετο εμπλουτισμό, πράγμα που είναι μια βασική προϋπόθεση για να γίνει περισσότερο ανθρώπινος και ικανός, η σχέση του θα ευδοκιμήσει.»

«Η απόφαση να είναι ο ένας παρών για τον άλλον δημιουργεί υπευθυνότητα, καθώς και εσωτερική ασφάλεια. Αυτό διαλύει την αδράνεια που προκαλούν οι συνήθειες, κάνοντας εφικτή την ταχεία προσωπική εξέλιξη.»

«Μόνο οι ώριμοι άνθρωποι, οι οποίοι προκαλούν τον εαυτό τους και με χαρά οδηγούνται πέρα από τα αναμενόμενα όριά τους, μπορούν να παραμένουν ακλόνητοι, ανεξάρτητα από το τι συμβαίνει.»

«Αντί να μένουν στο παρελθόν ή στο μέλλον, οι σύντροφοι μπορούν να διαλογίζονται μαζί και να παράγουν την αμοιβαία εκπλήρωση των ευχών τους στο εδώ και τώρα.»

«Τίποτα δεν είναι πιο σημαντικό από το να δίνει κάποιος στο σύντροφό του τη δυνατότητα να γνωρίσει το πνεύμα του.» 

«Σε μια εμπλουτίζουσα αγάπη οι δυο σύντροφοι σχετίζονται ακόμη καλύτερα μεταξύ τους και σταδιακά αποκτούν ένα πλεόνασμα για να γνωρίσουν επίσης και τον κόσμο. Εάν το αποτέλεσμα είναι ο ιδεαλισμός, όπως για παράδειγμα η προστασία της ελευθερίας και της γυναίκας, τότε όλος ο κόσμος ωφελείται.»

«Τα αυτοκίνητα και οι καναπέδες δεν μπορούν να βιώσουν ευτυχία, μόνο το πνεύμα μπορεί. Συνεπώς, το πνεύμα είναι το λογικό μέρος για να κοιτάξει κάποιος.»

«Όσοι καταφέρνουν να βρουν μισή ώρα τη μέρα, ή περισσότερο, για αποτελεσματικό διαλογισμό, στην ιδανική περίπτωση δίπλα στο σύντροφο για να συγχρονίζονται τα εγκεφαλικά κύματα, αυτοί θα έχουν μεγάλο όφελος.»

~ Η φωτισμένη στάση ~

«Η ώριμη και ευρεία επιθυμία να δώσει κανείς ευτυχία στους άλλους και να τους δείξει τα αίτια που την παράγουν, ονομάζεται φωτισμένο πνεύμα (ή φωτισμένη στάση). Για να μπορεί ένας βουδιστής να διατηρεί την απελευθερωτική αυτή στάση πνεύματος, η οποία δίνει νόημα στη ζωή του ακόμη κι όταν βρίσκεται σε πίεση, χρησιμοποιεί μια «εσωτερική» υπόσχεση προς τους Βούδες και προς τον εαυτό του.»

«’Οταν το πνεύμα αναγνωρίζει τις ιδιότητές του, ο χώρος βιώνει άφοβη διαίσθηση, εκφράζει παιχνιδιάρικη χαρά και φέρνει ενεργή αγάπη στον κόσμο. Επειδή είναι αγέννητος και πέρα από κάθε παροδικότητα ή περιορισμό, ο χώρος είναι το μοναδικό αληθινό καταφύγιο».

«Ουσιαστικά, εάν έχει κάποιος εμπιστοσύνη στην τέλεια φύση του πνεύματος και κατανοεί ότι η μόνη διαφορά μεταξύ των Βούδα και των κοινών όντων είναι το γεγονός ότι οι πρώτοι έχουν αποσύρει τα πέπλα που συσκοτίζουν το πνεύμα, τότε είναι πολύ κοντά στην απελευθέρωση και ίσως στη φώτιση.»

«Στο Διαμαντένιο Δρόμο του Βουδισμού, οι Βούδες σε ένωση συμβολίζουν την ευδαιμονία της φώτισης, η οποία γεμίζει το χώρο. Αυτοί οι διαλογισμοί ένωσης αφυπνίζουν τις άχρονες ιδιότητες του πνεύματος. Ενώνουν τη σοφία και το έλεος, το χώρο και τη χαρά.»

«Στο ύψιστο επίπεδο, η γυναίκα φέρνει τη διαίσθηση, το χώρο και ο άνδρας φέρνει τις μεθόδους, τη χαρά. Η γυναίκα δουλεύει ολοκληρώνοντας τα πράγματα, ενώ αυτός δουλεύει σπρώχνοντας μπροστά. Γι’ αυτό το λόγο η καμπάνα στο αριστερό χέρι του λάμα – που συμβολίζει το λόγο και το σώμα των Βούδα – είναι θηλυκή, ενώ το ντόρτζε που κρατά στο δεξί του χέρι είναι αρσενικό και συμβολίζει το μονοπάτι που οδηγεί από την ασυνειδησία στην άφθαρτη κατάσταση της ύψιστης ενόρασης.»

«Στο ύψιστο επίπεδο ο στόχος της αγάπης είναι να βιωθεί ο χώρος και η ευδαιμονία ως άχρονα και αδιαχώριστα.»

Φωτογραφία: Σωτήρης Σταμπουλίδης

Η πρώτη παρουσίαση του βιβλίου του Λάμα Όλε Νύνταλ «Ο Βούδας και η Αγάπη» έγινε από τον μεταφραστή Στράτο Κεχαγιόγλου και την ηθοποιό Μαρία Αλιφέρη στη Στοά του Βιβλίου στις 12 Φεβρουαρίου 2014. 

Περισσότερα για τον συγγραφέα Λάμα Όλε Νύνταλ εδώ 

Το βιβλίο "Ο Βούδας & η Αγάπη" και το audio book περιέχει επίσης διαλογισμούς και ένα χρηστικό γλωσσάρι με τους βασικούς βουδιστικούς όρους. Θα το βρείτε στα ενημερωμένα βιβλιοπωλεία σε όλη την Ελλάδα και από τις Εκδόσεις Διαμαντένιος Δρόμος εδώ

 

Πέτρος Μπιρμπίλης: Μπελ Ετουάλ

Πέτρος Μπιρμπίλης: "ΜΠΕΛ ΕΤΟΥΑΛ"

~ Το βιβλίο και μια συνέντευξη με τον Πέτρο ~

«"Τικ τακ", "τικ τακ". Οι δείκτες τραγουδούσαν το τραγούδι του χρόνου. Χτυπηματάκια που ένωναν το παρελθόν με το παρόν. Το βράδυ στο "Μπελ Ετουάλ" μ' αυτό το δωμάτιο. Όταν τα "τικ τακ" σταματούσαν, η Αθηνά θα ξυπνούσε απ' τον ύπνο της. Και ορίστε! Τα βλέφαρα άνοιξαν κι αποκαλύφθηκαν δυο μικρές, θολές λίμνες. Μέσα τους αντικατοπτρίστηκαν τα χρόνια που έζησαν μαζί. [...] Η Αθηνά θυμόταν πολύ καλά όσα είχαν συμβεί. Το κακό ξεκίνησε λίγους μήνες πριν από το δυστύχημα, όταν οι γιατροί διέγνωσαν την ασθένεια της αδελφής της. Κανείς δεν ήθελε να το πιστέψει. Ήλπιζαν. Η ίδια είχε καταλάβει ότι δε θα ζούσε όπως οι υπόλοιποι άνθρωποι, αλλά με τον καιρό το ξέχασε. Το παρέβλεψαν όλοι μαζί. Όμως οι νυχτερίδες που την κυνηγούσαν επέστρεψαν.»

Αυτά διαβάζω στο οπισθόφυλλο του βιβλίου, το οποίο ήρθε και με βρήκε στη Σαντορίνη. Η συνήθης 12-ωρη δουλειά του χειμώνα δεν μου επιτρέπει την πολυτέλεια να διαβάσω όσα βιβλία θα επιθυμούσα, όπως παλιά, τότε που διάβαζα ένα βιβλίο την ημέρα, οπότε έκανα την παραγγελία για να το διαβάσω εδώ που βλέπετε:

Σαντορίνη, Περίσσα

Από καιρό είχα την περιέργεια να διαβάσω τα βιβλία του Πέτρου Μπιρμπίλη, ο οποίος έχει έναν ενδιαφέροντα τρόπο να διατυπώνει γραπτώς τις βαθύτερες σκέψεις του. Στο ΜΠΕΛ ΕΤΟΥΑΛ με τράβηξαν, αρχικά, το εξώφυλλο (σχέδιο του Fredrik Rättzén) και ο τίτλος του, ο οποίος εξάπτει τη φαντασία. Μπελ Ετουάλ… Τι να είναι άραγε αυτό το Ετουάλ, που σημαίνει αστέρι στα Γαλλικά;

Τον Πέτρο, τον πρωτογνώρισα τον προηγούμενο αιώνα, όταν σπουδάζαμε Σκηνοθεσία στη Σχολή Κινηματογράφου-Τηλεόρασης. Δεν κάναμε ποτέ στενή παρέα, επειδή τον καιρό εκείνο εγώ ήμουν λίγο... "ξανθιά" κι εκείνος σοβαρός, όμως ένιωθα πως είναι ένας ιδιαίτερος άνθρωπος «με ευαισθησίες», που λένε. Ξαναβρεθήκαμε ψηφιακά πριν λίγα χρόνια στο Μεγάλο Χωριό, όπως μου αρέσει να ονομάζω το Facebook. Έτσι, από τα γραπτά του «γνώρισα» τον Πέτρο περισσότερο στην πραγματικότητα.

Σαντορίνη, Φηρά, Καλντέρα

Αλλά τώρα περνάω στο ψητό. Διάβασα σχεδόν μονορούφι αυτό το βιβλίο και θεωρώ ότι αξίζει να το διαβάσετε και εσείς. Γιατί;

… Επειδή είναι πικρό, είναι γλυκό, είναι ξινό, είναι αλμυρό, είναι τρυφερό, είναι και περιπέτεια, είναι και μια μικρή Οδύσσεια, αλλά στη στεριά.

Με τα μάτια του νου, διαβάζοντας, βλέπεις εικόνες από το κοινό Ελληνικό παρελθόν καθώς ο Πέτρος μας περιγράφει απλά αλλά ουσιαστικά. Είναι μάστορας των εικόνων ο Πέτρος. Με την ικανότητα που είχαν οι καλοί συγγραφείς τα χρόνια τα παλιά, αλλά με τη «λακωνικότητα» του σήμερα. Υπέροχο λεξιλόγιο, λέξεις και εκφράσεις της καθημερινότητας, από καιρό ξεχασμένες, που αναμοχλεύουν τη μνήμη και τα απωθημένα συναισθήματα. Το βιβλίο έχει και Κεφάλαια, όπως παλιά. Μικρά κεφάλαια. Το καθένα με τον τίτλο του. Σαν πιατάκια με γλυκό του κουταλιού. Αξίζει να το διαβάσετε...

Σαντορίνη, ο φούρνος της αυλής μας του 1800,
εδώ που ψήθηκε αυτή η ανάρτηση

Επειδή είναι σαν παραμύθι. Που όμως διακόπτεται από ζοφερές ρωγμές πραγματικότητας, όπως εκείνα του Άντερσεν.

Τόσα νεκρά αστέρια! Πού να πήγαιναν;

Επειδή έχει και χιούμορ. Εκεί που δεν το περιμένεις! Γιατί όποιος πονά, ξέρει και να γελά. Χιούμορ που θα το ζήλευε κι ο Μαρκ Τουαίην.

Όχι πως οι ζούγκλες είναι ασφαλείς. Έχει κι εκεί ταλαιπωρίες.

Τ’ άγρια ζώα είναι άκακα, αν τα συγκρίνει κανείς με τους συγγενείς!

Αν είχε άλλο τίτλο, θα μπορούσε να ονομάζεται «Η Μέμη στη Χώρα των Θαυμάτων».

Αλλά πού καλύτερα από το σπιτάκι σου;

Υπάρχουν μαγικά κουφέτα-πυγολαμπίδες που μπορούν να σώσουν τον κόσμο; Ή μάλλον… που να σε σώσουν από τον κόσμο;

Είναι οι συκιές δέντρα γρουσούζικα;

Τι γυρεύει μια γιαγιά πάνω σ’ έναν ελέφαντα;

Στη ροή της διήγησης ξαφνικά ξεπετάγονται σαν παρένθεση κάποιες λαϊκές μεγάλες αλήθειες.

Αλλιώς είναι να πιστεύεις πως είσαι η μόνη δυστυχισμένη κι αλλιώς να ξέρεις πως υπάρχουν κι άλλοι.

Είναι οτιδήποτε όμορφο ένα ψέμα;

Έχει και εκπλήξεις, όπως το τσιφτετέλι της Κυρά Τασίας στη σελίδα 53 - μην το χάσεις. Επειδή…

Κανείς δεν θα ‘πρεπε να ξεχνάει πώς είναι το μπλε.

Και τέλος, να το διαβάσετε το Μπελ Ετουάλ επειδή είναι μια ιστορία με καλό τέλος. Όχι όμως με τη Χολυγουντιανή έννοια του Happy End. Λυπήθηκα. Ναι. Αλλά… αυτά, τα έχει και η ζωή. Και το «καλό τέλος» στη ζωή ενός ανθρώπου, είναι πάντα σχετικό. 

Ελάτε όμως να γνωρίσουμε λίγο καλύτερα τον τρόπο που σκέπτεται ο Πέτρος Μπιρμπίλης μέσα από μια «συζήτηση» δια ηλεκτρονικής αλληλογραφίας: 

Μ.Ρ.: Υπάρχει άραγε αντικειμενική πραγματικότητα Πέτρο ή μήπως κάθε άνθρωπος «παίζει» στο νου του τη δική του κινηματογραφική ταινία;

Π.ΜΠ.: Αυτό είναι ένα πολύ σοβαρό ερώτημα που κανείς δεν μπορεί να απαντήσει γιατί ο καθένας ούτως ή άλλως βλέπει την δική του κινηματογραφική ταινία. Ίσως να είναι ο Θεός η αντικειμενική πραγματικότητα, αλλά ποιος είδε τον Θεό; Αν πιστέψουμε στις γραφές ο Ιησούς Χριστός, ο Μωάμεθ και άλλοι προφήτες ανάλογα με την θρησκεία που πιστεύει κανείς. Επίσης ορισμένοι σχιζοφρενείς. Όπως και να χει καλό είναι ο καθένας να είναι προσαρμοσμένος και λειτουργικός σε αυτό που πιστεύει ως πραγματικότητα.

Μ.Ρ.:  Όπως θα κατάλαβες, βρίσκω πολύ ενδιαφέρον το βιβλίο σου και συγκινητική την ηρωίδα σου. Είναι υπαρκτό πρόσωπο;

Π.ΜΠ.: Χαίρομαι πολύ που σε άγγιξε το Μπελ Ετουάλ. Είναι μια δικαίωση για την Μέμη. Αυτό το πλάσμα που με παίδεψε πολύ για να την καταλάβω και να την περιγράψω. Είναι ένα φανταστικό πρόσωπο. Δεν ξέρω πώς μπήκε στη ζωή μου - στην ψυχή μου μάλλον. Μόνη της ήρθε κι απαίτησε να πω την ιστορία της.

Μ.Ρ.: Είναι δυνατόν ένας άνθρωπος να τακτοποιήσει τους ανοιχτούς λογαριασμούς του με τους άλλους μονόπλευρα;

Π.ΜΠ.: Πιστεύω πως ναι. Από εμάς αρχίζει το έγκλημα και από εμάς και η τιμωρία. Οι άλλοι είναι συμπρωταγωνιστές. Ας δουλέψει καθένας μας με τον εαυτό του, ας κάτσει να σκεφτεί τι μπορεί να κάνει για να μην κουβαλάει τα βάρη των ανοιχτών λογαριασμών του και αν ο άλλος ή οι άλλοι που εμπλέκονται κάνουν το ίδιο ακόμα καλύτερα. Δύσκολο είναι αλλά όποιοι το καταφέρνουν ζουν πιο ήρεμα.

Μ.Ρ.: Δείχνεις να έχεις βαθιά γνώση των ιδιαιτεροτήτων της τρίτης ηλικίας Πέτρο. Πώς προέκυψε αυτό; Μήπως από μικρός συναναστρεφόσουν πολύ μεγαλύτερους σε ηλικία ανθρώπους;

Π.ΜΠ.: Δεν θα το έλεγα. Μάλλον τους αγάπησα μέσα από την μητέρα μου, η οποία έφτασε τα 90 πριν φύγει. Δεν ήταν εύκολα τα τελευταία της, έγινα εγώ ο κηδεμόνας της από ένα σημείο και ύστερα, κάτι που δεν διαφέρει από το να έχεις ένα μωρό παιδί, υποθέτω, μιας και δεν έχω κάνει παιδιά ο ίδιος. Η μητέρα μου με έκανε να δω πιο προσωπικά το θέμα των γηρατειών. Επίσης οι γιαγιάδες μου που και οι δυο ήταν καλές μαζί μου, με έδωσαν πολύ αγάπη. Θα μπορούσα να μιλάω ώρες για τους ηλικιωμένους, γιατί, δεν ξεχνώ ότι ίσως, Θεού θέλοντος, να γίνω κι εγώ κάποτε ένας από αυτούς. Δεν τους αγιοποιώ εντούτοις όλους. Ορισμένοι είναι ανυπόφοροι, δεν αντέχονται. Όσο περνάνε τα χρόνια από πάνω μας άλλοι εξελίσσονται κι άλλοι μένουν πίσω, δεν μαθαίνουν τίποτα. Δεν ξέρω πώς το αντέχουν αυτό. Να μην αλλάζουν, να μη μαθαίνουν, να μην μετανιώνουν.

Μ.Ρ.: Αν κάτι φοβάσαι – τι σε φοβίζει περισσότερο, η ζωή ή ο θάνατος;

Π.ΜΠ.: Παλιά έλεγα ότι με φοβίζει ο θάνατος. Τώρα θα πω η ζωή. Είναι πιο σκληρή από όλα όσα περίμενα. Και όταν λέω η ζωή εννοώ τους ανθρώπους. Ήμουν αθώος, μάλλον από το DNA μου. Η μάνα μου ήταν επίσης αθώα μέχρι τα βαθιά γεράματα. Ωραίο είναι αλλά εγκυμονεί συνεχείς κινδύνους. Όσο για τον θάνατο, μερικές φορές με πιάνει μεγάλο άγχος για το τι υπάρχει εκεί πέρα... στο άπειρο. Ούτε το απόλυτο κενό μού είναι παρηγορητικό. Κάποτε, έκανα μια εγχείρηση με αναισθησία, και το κενό από τη στιγμή που μου έκαναν την ένεση μέχρι που ξύπνησα, ήταν υπερβολικά κενό για να είναι ωραίο.

Μ.Ρ.: Από τη μέχρι τώρα εμπειρία σου, τι θεωρείς πως είναι αυτό που δίνει μεγαλύτερο νόημα στη ζωή; Γενικά και ειδικά, στη δική σου ζωή;

Π.ΜΠ.: Αυτό που λέμε όλοι με μεγάλη ευκολία, αυτή η καραμέλα που επαναλαμβάνουμε. Μόνο η αγάπη. Αγάπη για όλα. Για τα μικρά και τα μεγάλα, για τα σημαντικά και τα ασήμαντα, για τα φυτά και για τα ζώα, και φυσικά για τους ανθρώπους, διότι όπως έχει γράψει ο Τάσος Λειβαδίτης , ένας από τους αγαπημένους μου ποιητές : “Κι όταν δεν πεθαίνει ο ένας για τον άλλον είμαστε κιόλας νεκροί”. Αν καταφέρναμε να αγαπήσουμε όλα όσα προανέφερα και όλα όσα παρέλειψα, καλά θα ήταν, όμως δεν είναι τόσο εύκολο στην πράξη γιατί η ανασφάλεια και ο φόβος που κουβαλάμε από την κούνια μας μέχρι το τέλος, εμποδίζει την αγάπη. Αγάπη και ανασφάλεια, αγάπη και φόβος, δεν συμβαδίζουν. Εγώ μεταξύ άλλων, όσο μου το επιτρέπουν οι φόβοι και οι ανασφάλειές μου, αγαπώ και το γράψιμο, και πιστεύω ότι μάλλον με αγαπάει κι εκείνο, γιατί με παρηγορεί, και με έχει βοηθήσει και να πάρω και να δώσω.

Μ.Ρ.: Τέλος, μια λίγο μπανάλ ερώτηση, αλλά θα με ενδιέφερε να το μάθω. Ποιοι είναι οι αγαπημένοι σου συγγραφείς;

Π.ΜΠ.: Δεν μου είναι εύκολη η απάντηση. Μου αρέσει η ποίηση, είτε ως καθαρό είδος, είτε μέσα σε άλλα είδη λογοτεχνίας είτε σε άλλες μορφές τέχνης. Σε οτιδήποτε την εμπεριέχει. Είμαι ρομαντικός, και μελαγχολικός από την φύση μου, οπότε θα απαντήσω ότι έχω αγαπήσει τον Καρυωτάκη, την Πολυδούρη, τον Παπαδιαμάντη, τον Βιζυηνό, τον Ασλάνογλου, αλλά και τον Καρούζο και τον Σκαρίμπα, και τον Ράινερ Μαρία Ρίλκε, και την Μαρίνα Τσβετάγιεβα...Αυτούς σκέφτηκα για την ώρα. Αν με ρωτήσετε αύριο, ίσως να είναι και άλλοι.

Ευχαριστώ πολύ τον  Πέτρο Μπιρμπίλη και εύχομαι το ΜΠΕΛ ΕΤΟΥΑΛ να φωτίσει τις καρδιές αλλά και το νου πολλών ανθρώπων!

Μαριλίζ

Αθήνα 31/7/2018

Η σελίδα της νουβέλας «Μπελ Ετουάλ» στο Facebook οπού μπορείτε να διαβάσετε και τις ενθουσιώδεις κριτικές αναγνωστών βρίσκεται εδώ

Αλλά αν θέλετε να μαθαίνετε πρώτοι τα πάντα, η προσωπική ομάδα του Πέτρου Μπιρμπίλη στο Facebook BIRBINNER BIRBOUTER Petros Birbilis Archives βρίσκεται εδώ

Πριν φύγετε όμως, ακούστε τον Πέτρο Μπιρμπίλη να διαβάζει μερικές σελίδες από το «Μπελ Ετουάλ» (www.lifo.gr). Tα κεφάλαια "Τα μαγικά κουφέτα" και "Στο προαύλιο" εδώ

Θα βρείτε το «Μπελ Ετουάλ» του Πέτρου Μπιρμπίλη σε όλα τα μεγάλα βιβλιοπωλεία σε όλη την Ελλάδα και σε πολλά ακόμα μικρότερα. Μπορείτε βέβαια να το παραγγείλετε online.

Πέτρος Μπιρμπίλης

συγγραφέας

Ο Πέτρος Μπιρμπίλης είναι συγγραφέας, πρώην δημοσιογράφος, αλλά και πρώην σκηνοθέτης ταινιών μικρού μήκους, βίντεο κλιπ και τηλεοπτικών εκπομπών. Στο παρελθόν, έχει σκηνοθετήσει την Έλενα Ναθαναήλ και τα videoclip των Stereo Nova. Έχει εκδώσει τις συλλογές διηγημάτων «Έχω Μόνο Εσένα» και «Ξυπόλητος», την βιογραφία της Μαλβίνας Κάραλη, την ποιητική συλλογή «Η Μέρα που χάθηκε μέσα σε μια άλλη». Το τελευταίο του βιβλίο, η νουβέλα «Μπελ Ετουάλ», κυκλοφορεί από τις εκδόσεις Θράκα. Πρώτη έκδοση 2017.

*Θέλετε να επικοινωνήσετε μαζί μας; Μπορείτε να χρησιμοποιήσετε τη φόρμα επικοινωνίας (παρακάτω) ή/και να γράψετε κάποιο σχόλιο για το βιβλίο.

Φραντζέσκα Αλεξοπούλου Πετράκη: Μπελάδες με μουστάκια

 Φραντζέσκα Αλεξοπούλου-Πετράκη: Μπελάδες με Μουστάκια

~ Το βιβλίο και η συνέντευξη ~

...και ο γάτος σε VIDEO! 

Ένα αληθινό παραμύθι που εξηγεί με τρόπο λογικό και διασκεδαστικό όχι μόνο τι σημαίνει δεσποζόμενο ή αδέσποτο ζώο, αλλά και τι σημαίνει υπεύθυνος άνθρωπος (του)!

Την – ας πούμε – ήρεμη ζωή μιας δημοκρατικής πενταμελούς οικογένειας ταράζουν δύο «αγόρια». Ο Μάκης, ένας γάτος-σίφουνας και ο Δημήτρης, ένας μικρός σκανταλιάρης σε ρόλο… δικηγόρου και διερμηνέα του πρώτου. Λέτε να έχουμε άσχημα ξεμπερδέματα; Τι θα απογίνει άραγε ο τριχωτός Μάκης;

Πώς μπορείς να πάρεις μια μεγάλη απόφαση για τη ζωή του άλλου, και, στην περίπτωσή μας, ενός γάτου; Που αρχίζει και που τελειώνει το δικαίωμα μας στη ζωή των άλλων; Στη ζωή και στο θάνατο, στην ίδια τη Φύση;

Η Φραντζέσκα Αλεξοπούλου-Πετράκη έχει ένα χαρακτηριστικό δικό της τρόπο να γεφυρώνει παιδικό με το ενήλικο χιούμορ. Ίσως επειδή κατά βάθος παραμένει παιδί. Όσοι έχετε ήδη διαβάσει τα προηγούμενα βιβλία της θα έχετε παρατηρήσει ότι η αφήγηση γίνεται σε πρώτο πρόσωπο, από την πλευρά του παιδιού. Τα παραμύθια της είναι… οπτικοακουστικά. Βέβαια, σπούδασε μεταξύ άλλων σκηνογραφία-ενδυματολογία στη Σχολή Κινηματογράφου Λ. Σταυράκου, εργάστηκε στην Τηλεόραση, στο Θέατρο και στον Κινηματογράφο. Έτσι, πέρα από τη ζωηρή οπτική περιγραφή των εικόνων, προσθέτει στην αφήγηση της και τους κατάλληλους θορύβους. Σκρατς! Μπουμ! Κρααατς! Σε αυτό το παραμύθι όμως προστίθενται μερικά Νιάου και Νιουρ και Χχρ-χχρ!

Ας δούμε όμως τώρα μαζί τι έχει να μας πει η ίδια η συγγραφέας.

Μ.Ρ.: Τι σε έκανε να αποφασίσεις να γράφεις βιβλία για τα παιδιά;

Φ: Δεν ήταν «απόφαση» ακριβώς, απλά συνέβη. Πάντα μου άρεσε να γράφω ιστορίες, να στήνω σενάρια, να «ψάχνω» στίχους – λέξεις – ήχους. Ίσως με έσπρωξαν περισσότερο προς τα εκεί (προς τα παραμύθια) τα δύο μου αγόρια που μου έλεγαν: όχι μαμά, δεν θέλουμε να μας διαβάζεις παραμύθια, θέλουμε να μας λες δικά σου! Έτσι αυτές οι ειδικά κατασκευασμένες ιστορίες, για δύο μικρά αλλά πολύ απαιτητικά ζευγάρια αυτάκια, ίσως ήταν η αφορμή!

Ο Μάρκος, ο γάτος Φασόλης και η Φραντζέσκα

Μ.Ρ.: Ποιος σε ενέπνευσε για τους «Μπελάδες με Μουστάκια»;

Φ: Μα ποιός άλλος; Ένας μικρός Μπελάς με Μουστάκια, που ακούει στο όνομα «Φασόλης». Ένας μικρός γατούλης–σίφουνας που ήρθε στη ζωή μας πριν τέσσερα χρόνια και, χωρίς καν να το διεκδικήσει, έγινε επίσημα το πέμπτο μέλος της οικογένειάς μας.  Ήταν η πρώτη φορά που το διαμέρισμά μας φιλοξένησε κάποιο ζωάκι που κυκλοφορούσε ελεύθερα ανάμεσά μας και δεν ζούσε σε κλουβί ή γυάλα! Τρομερή εμπειρία! Η εξυπνάδα του και οι χαριτωμένες ζαβολιές του μας τράβηξαν στην αρχή, αλλά αυτό που μας κατέκτησε κυριολεκτικά ήταν η τρυφεράδα του και η ζεστασιά του. Το βαθύ του βλέμμα αλλά και ο ατίθασος χαρακτήρας του. Η ιστορία μου αυτή γεννήθηκε για να δώσει απάντηση (και σε μένα) αν πρέπει να κάνουμε στείρωση στα ζώα συντροφιάς. Οι τύψεις μου ακόμα δεν έχουν σβήσει και νιώθω πως θα είμαι για πάντα υπεύθυνη για αυτό το ζωάκι που, κατά κάποιο τρόπο, του άλλαξα εγώ την ζωή του. Αν μη τι άλλο, ΘΑ ΤΟ ΑΓΑΠΩ ΠΑΝΤΑ! Ένα ζωάκι δεν είναι κάτι που μπορείς να βάλεις-βγάλεις από την ζωή σου εύκολα, σαν λούτρινο παιχνίδι (που και αυτό πάλι δύσκολο είναι...).

Μ.Ρ.: Παρατηρώ ότι ιστορίες σου τελειώνουν λίγο απότομα. Γυρίζεις σελίδα και περιμένεις κι άλλο. Όμως, μας δίνεις τη σκυτάλη να ολοκληρώσουμε εμείς την ιστορία, με τη δική μας φαντασία. Να σκεφτούμε τι θα κάναμε σε ένα ανάλογο δίλημμα και να κάνουμε τη δική μας επιλογή. Πόσο σημαντικό πιστεύεις ότι είναι σήμερα αυτό για ένα παιδί, αλλά και για τους γονείς και τους κηδεμόνες του;

Φ: Θα το πάρω αυτό σαν κοπλιμέντο. Ότι δηλαδή οι ιστορίες μου τελειώνουν απότομα. «Γυρίζεις σελίδα και περιμένεις κι άλλο»! Μου αρέσει πολύ αυτό που μου λέτε! Δηλαδή, δεν με βαρεθήκατε! Ας μην ξεχνάμε πως έχω ρίζες και καταβολές από μια ιστορική Σχολή κινηματογράφου που, ως απόφοιτή της, θα ήθελα να τιμήσω τα γραπτά μου με αρκετό κινηματογραφικό σασπένς! Μακάρι να τα καταφέρνω. Όμως ναι, προσπαθώ να κάνουν τα παιδιά και λίγο «δική τους» την ιστορία και να μπουν στη θέση του ήρωά μου και να κάνουν την δική τους επιλογή. Βρίσκω την ευκαιρία να τους δώσω μια γεύση για την ευθύνη που έχουν απέναντι στο ζωάκι που ζητούν επίμονα από τους γονείς τους,  αλλά και μια ιδέα για την τρομερή φιλία που θα αναπτυχθεί μεταξύ τους. Γιατί «τα ζώα είναι φίλοι παντοτινοί», τους θυμίζω πάντα. Όμως, γενικά, προσπαθώ οι ιστορίες μου να έχουν ένα στοιχείο έκπληξης, ανατροπής, ξαφνιάσματος. Αυτό το «κάτι» που θα ταράξει τα ήσυχα νερά.

Μ.Ρ.: Σκέπτομαι πως ο Ιούνιος είναι ένας μήνας που συνήθως γεννιούνται πολλά γατάκια. Καθώς σχεδόν όλοι φεύγουν για διακοπές, τα περισσότερα δυστυχώς καταλήγουν αδέσποτα και ανεμβολίαστα στο δρόμο, στο έλεος των τεσσάρων τροχών και κάποιων «καλών» ανθρώπων που ρίχνουν φόλες. Διάβασα το βιβλίο σου και νομίζω ότι μαντεύω τι σκέφτονται ο μικρός Δημήτρης και η οικογένειά του. Εσύ όμως, τι πιστεύεις; Άραγε θα πρέπει να επιλέγουμε για τα ζώα που έχουμε στο σπίτι μας τη στείρωση; Ή να αφήνουμε τη Φύση να αποφασίζει ποιος θα πεθάνει και ποιος θα ζήσει;

Φ: Πολύ φοβάμαι πως η ζωή στην πόλη είναι σκληρή για τους μικρούς μας φίλους. Αν τα ζωάκια μας ζούσαν στο χωριό, στην φύση, όλα θα ήταν εύκολα και όπως θα έπρεπε πολύ σοφά πλασμένα. Όμως, στο αντίστοιχο δίλλημα, αρρώστησα και εγώ σαν τον μικρό Δημήτρη μέχρι να πάρω την τελική απόφαση. Που είναι άμεσα συνδεδεμένη βέβαια με την παρουσία μου δίπλα του, για πάντα.

Μ.Ρ.: Βρίσκω φανταστική την εικονογράφηση του Στέφανου Βλασακάκη. Σε συναρπάζει! Όπως λέει ο ίδιος, αφού πέρασε από τη Σχολή Βακαλό, πήγε στη Σχολή Ορνεράκη όπου καταστάλαξε και εξελίχθηκε στο σκίτσο.Σε ευχαριστώ πολύ Φραντζέσκα, που μοιράστηκες τις σκέψεις σου μαζί μας. Εύχομαι πολλά παιδιά να έχουν τη χαρά να διαβάσουν τους «Μπελάδες με Μουστάκια». Και πολλοί μεγάλοι επίσης!

Φ: Εγώ ευχαριστώ πολύ για την φιλοξενία και για το ταξίδι στο Daydreams World σου. Ακόμα να ευχαριστήσω τις Εκδόσεις Mamaya που δώσαν σπίτι στους Μπελάδες μου, αλλά και τον αγαπημένο μου εικονογράφο Στέφανο Βλασακάκη που έδωσε στον Μάκη το πιο υπέροχο γατο-πορτοκαλί χρώμα. 

Επίλογος

Πάντως ο Φασόλης, ο γάτος, έχει όντως μεγάλα μουστάκια. Τα είδα με τα μάτια μου! 

Λέει ο μικρός Δημήτρης κάπου στο βιβλίο: «Συνειδητοποιώ για πρώτη φορά από τότε που ήρθε –δηλαδή, εγώ τον έφερα– στο σπίτι ότι ο Μάκης δεν είναι άλλο ένα λούτρινο παιχνίδι, αλλά ότι ΕΓΩ πρέπει να αποφασίζω γι’ αυτόν και να τον φροντίζω.» Και λίγο παρακάτω: «Έχω πάρει την απόφασή μου: να τον αγαπώ ΠΑΝΤΑ!»

Ίσως λοιπόν η αγάπη και η υπευθυνότητα μπορούν να μας οδηγήσουν να επιλέγουμε στη ζωή το μικρότερο δυνατό κακό. Να κάνουμε σοφές επιλογές δίχως συναισθηματισμούς. Ώστε οι παρεμβάσεις μας στη ζωή να μπορούν να ωφελήσουν όσο το δυνατόν περισσότερο και περισσότερους, όχι μόνο στο παρόν αλλά μακροπρόθεσμα.

Το βιβλίο αυτό της Φραντζέσκας Αλεξοπούλου-Πετράκη εκδόθηκε από τις Εκδόσεις Mamaya το 2016. Αναζητήστε το βιβλίο ΜΠΕΛΑΔΕΣ ΜΕ ΜΟΥΣΤΑΚΙΑ στα βιβλιοπωλεία. Μπορείτε να το παραγγείλετε από την ιστοσελίδα εδώ:

Ενημερωθείτε για τα βιβλία της Φραντζέσκας Αλεξοπούλου-Πετράκη από τη σελίδα της στο Facebook εδώ

Φραντζέσκα Αλεξοπούλου-Πετράκη

Συγγραφέας

Γεννήθηκα στην Αθήνα –μια πόλη φωτεινή– με παππούδες από την Τήνο και το Πήλιο (τι συνδυασμός!). Έχω σπουδάσει σκηνογραφία – ενδυματολογία και παιδαγωγός – νηπιαγωγός (άλλος ένας τρομερός συνδυασμός!).

Θα ήθελα να ταξιδεύω συνέχεια και να αποκτώ νέους φίλους. Πρακτικά αυτό δεν είναι και πολύ εύκολο, όπως θα αντιλαμβάνεστε, αλλά… ευτυχώς υπάρχουν τα παραμύθια! Έτσι, έχω κάνει δέκα υπέροχα ταξίδια και ξεκινώ τώρα (με τη Mamaya) το ενδέκατο! Ανάμεσα από τα ταξίδια, περιδιαβαίνω στο εκδοτικό στερέωμα, κυρίως στον μαγικό χώρο του παιδικού βιβλίου, ως υπεύθυνη δημοσίων σχέσεων και μάρκετινγκ. Ακόμα, το όνομά μου κρύβεται –ως συντονίστρια έκδοσης– σε πολλές γνωστές παραγωγές παιδικών βιβλίων.

Προσπαθώ να αποτυπώσω όλα αυτά «τα μικρά τίποτα» που δεσπόζουν στη ζωή των μικρών παιδιών και να παίξω μαζί τους. Έτσι, άλλοτε θέλω να γίνω ήρωας, άλλοτε θέλω μια βροχή από δώρα, άλλοτε θέλω φίλους παντοτινούς και… άλλοτε ένα ζωάκι ΚΑΤΑΔΙΚΟ μου!

Αναμνηστικά από τα ταξίδια μου; Βραβείο «Πηνελόπη Μαξίμου», Κρατικό Βραβείο Εικονογράφησης, βραχεία λίστα των βραβείων του περιοδικού «Διαβάζω», και ένα βιβλίο που αγοράστηκε από την Ελβετία και κυκλοφορεί στη γερμανική γλώσσα. Λατρεύω τα παιδιά, τα όνειρα και τον ήλιο.

Μιχάλης Παπανικολάου: Ωσεί Απών

Μιχάλης Παπανικολάου: Ωσεί Απών

(σελίδα 68)

... κι όσο περνούν τα χρόνια

όλο και κάποιος θα λείπει

απ τις παλιές φωτογραφίες

16 Μαίου 2018. Έκλεισε λέει ένας χρόνος από την αναχώρησή σου... 

Δεν συνηθίζεται. Η απουσία σου. Το νυχτερινό τηλεφώνημα να μάθεις τι κάνει ο Γιώργος μου. Τα «μαύρα» αστεία που ανταλλάσσαμε για τα πιο «σοβαρά» θέματα της ανθρωπότητας. Τα... «γαλλικά» μας, όπως ονόμαζες τις μη-κόσμιες κουβέντες. Τα ξαφνικά βλέμματα που μιλούσαν δίχως να χρειαστούν λέξεις. 

Ένα χρόνο μετά, δεν έχω καινούρια λόγια Μιχάλη. Θέλω μόνο να θυμίσω στους ανθρώπους ότι έγραψες ποίηση μέσα από την φλεγόμενη καρδιά σου και το κοφτερό μυαλό σου. «Φωτιά και μαχαίρι» χρειάζεται, μου έλεγες. Σιγά-σιγά θα αλλάξει ο κόσμος, σου απαντούσα. Μου γελούσες στα μούτρα με εκείνο το πνιχτό γέλιο σου. 

Μου έλεγες ότι θα προτιμούσες να σε θυμάται ο κόσμος περισσότερο ως ποιητή παρά ως σκηνοθέτη. Βέβαια, η ποίηση στις μέρες μας δεν εκτιμάται όπως παλιά. Αλλά, τέλος πάντων. Ως τούτη τη στιγμή, δεν έχει ακόμα γίνει μια επίσημη παρουσίαση του βιβλίου σου στο κοινό. Θα σου ζητούσα μια συνέντευξη για το blog γιατί είμαι σίγουρη πως με τόσα γεγονότα στον πλανήτη θα είχες πολλά και ενδιαφέροντα να μας πεις. Όμως μιας και αυτό είναι πια "τεχνικά αδύνατον", παρακάτω αποθηκεύω εκείνα τα λόγια που σου διάβασα πάνω από το φέρετρο σου και που νομίζω πως εκφράζουν αυτό που ένιωσαν και νιώθουν για σένα πολλοί από τους φίλους σου και συνεργάτες σου.

Κάνω μια διαφορετική παρουσίαση βιβλίου, σήμερα ημέρα της πολιτικής κηδείας του φίλου μας Μιχάλη Παπανικολάου.

ΩΣ ΕΠΙΚΗΔΕΙΟΣ

Μου το είχες ζητήσει αυτό εσύ Μιχάλη. Πέρυσι. Αν και είναι άβολο αυτό το σκηνικό που διάλεξες, μιλάω τώρα εδώ για σένα - «ωσεί απών» - μπροστά σε συγγενείς, φίλους και συνεργάτες. Γέλασα τότε και σου είπα «θες να σου γράψω επικήδειο; Από τώρα;» Είπες «κοίτα μην είναι τίποτα λόγια θλιβερά. Αυτά είναι γελοία πράγματα»… Μου είπες: θα προτιμούσες να σε θυμούνται κυρίως ως ποιητή. Για τα πολλά έργα σου στον κινηματογράφο, το θέατρο, την τηλεόραση, για τα τραγούδια και τα ποιήματά σου, μιλάνε άλλοι, καλύτερα από μένα…

Πέρασαν πάνω από 30 χρόνια από εκείνη την άνοιξη που πρωτοδούλεψα ως βοηθός σου… Για λογαριασμό των βοηθών σου, λέω ένα μεγάλο «ευχαριστώ»: Που πάντα είχες έναν καλό λόγο για τη δουλειά μας, μπροστά μας αλλά και πίσω από την πλάτη μας. Σε ευχαριστούμε για όσα μας δίδαξες στην πράξη όταν ήμασταν στραβάδια, μόλις βγαλμένα από τη Σχολή: πρόγραμμα γυρίσματος, όρντινο, ντεκουπάζ, ρακόρ, πώς να κρατάς σωστά τα λόγια σε έναν ηθοποιό. Ήσουν περήφανος για εμάς, κι εμείς πολύ για σένα…

Για λογαριασμό των φίλων σου θα πω: Μεσολαβούσαν μήνες, κάποτε χρόνια για τις συναντήσεις μας, μα ήταν πάντα «σαν να μην πέρασε μια μέρα». Αυτή η ευλογημένη σχέση των φίλων που αγαπιούνται αληθινά - και ο χρόνος δεν υπάρχει. Στις παραστάσεις, στα μπαράκια με ουίσκυ και μεταμεσονύχτιες μακαρονάδες, στις συνελεύσεις, και στα ουζερί μετά τις συνελεύσεις, στα διαμερίσματα που άλλαζες λόγω «αταξιών», στο μυθικό τελευταίο γραφείο σου στο σπίτι, με τα λάφυρα μιας πλούσιας καλλιτεχνικής ζωής να σε περιβάλουν…

Τα τελευταία χρόνια με καλούσες με αφορμή ένα σενάριο που γράφαμε μαζί με άλλους έξι για την επόμενη ταινία σου. Ή για να σου φτιάξω εκείνο «το άθλιο το DVD» όπως έλεγες, που όλο χάλαγε. Πρόφαση για μια ακόμα συνάντηση. Το Νοέμβριο υποσχεθήκαμε «να τα ξαναπούμε» το συντομότερο. Μα, δεν θα τα ξαναπούμε σε αυτή τη ζωή. Διακριτικά ξέκοψες τους τελευταίους μήνες, ακόμα και από το τηλέφωνο, όταν πια ήξερες - αν και τη «λέξη» αυτή, δεν την έλεγες. Φαντάζομαι το ίδιο θα έκανες και με άλλους. Περήφανος. Δεν ήθελες να γίνεις βάρος σε κανένα, ούτε και να σε λυπηθούν…

Μου ζήτησες το καλοκαίρι να σου φέρω ένα πέτρωμα από το ηφαίστειο της Σαντορίνης, για τη συλλογή σου. Ευτυχώς, πρόλαβα να εκπληρώσω αυτή την υπόσχεση. Να δω την παιδική χαρά σου όταν έπιασες τη μαύρη πέτρα στα χέρια σου. Ευτυχώς… πρόλαβα να σου πω, όσο μπορούσες να με ακούσεις και όσο μπορούσες να με δεις: «ευχαριστώ» και «σε αγαπώ». Είχες τον τρόπο σου να δείχνεις την αγάπη σου και την εκτίμησή σου. Κάθε φορά που με σύστηνες έλεγες: «από δω μια ανθρωποφάγος, μην την ενοχλήσετε γιατί μπορεί να σας φάει»…

Τι λες; Είναι αρκετά «μη θλιβερός» αυτός ο επικήδειος που μου ζήτησες, Μιχάλη; Πολύ θα ήθελα να μας μιλούσες. Ωστόσο, θα αποδεχτούμε πως το κάθε τι που έχει αρχή, έχει και τέλος. Και πως στη ζωή, το μόνο σίγουρο για όλους είναι ο θάνατος. Ας κάνουμε το μεσοδιάστημα αξιόλογο, ενδιαφέρον, συναρπαστικό, αγωνιστικό, ερωτικό, δημιουργικό, ποιητικό, δίνοντας στον κόσμο – όπως το έκανες εσύ Μιχάλη. Η νεανική σου ορμή αστείρευτη, ο ιδεαλισμός, η συνεπής – η συνεπέστατη - πολιτική σου στάση, ανεξάρτητα από το αν συμφωνούσε κάποιος σε όλα ή όχι, πρότυπο ήθους, σπάνιο στην εποχή μας…

Αποχαιρετούμε σήμερα την υλική σου μορφή μόνο, Μιχάλη Παπανικολάου. Χάρισες στον κόσμο και έναν άξιο γιο, τον Λευτέρη. Όσο για το πνευματικό σου έργο, μαζί με την ανάμνηση των σπινθηροβόλων ματιών σου, το γέλιο σου, το ευφυές και άπιαστο χιούμορ σου, τα κρατάμε, τα παίρνουμε μαζί μας, τα πάμε παραπέρα… και πάλι, σε ευχαριστούμε.

16 Μαΐου 2017

Μαριλίζ

Μιχάλης Παπανικολάου / photo Mariliz Ritsardi 2015

Το "Ωσεί απών", είναι το τελευταίο βιβλίο του Μιχάλη Παπανικολάου. Αναζητήστε το αν θέλετε να τον γνωρίσετε καλύτερα. Κυκλοφόρησε τον Σεπτέμβριο του 2016 από τις Εκδόσεις Φίλντισι και μπορείτε να το βρείτε εδώ 

Άλλα έργα του:

Ποίηση

ΠΕΡ ΑΠΟ ΤΑ ΦΩΤΑ 1963, με το ψευδώνυμο Μιχάλης Βάλκανης, «ΑΥΓΗ Πύργου». ΗΜΙΦΩΣ 1964, «ΗΜΕΡΑ» Πατρών. ΟΙ ΑΜΙΛΗΤΟΙ 1973, «Βιβλιοπωλείον ο ΕΡΜΗΣ». Η ΜΙΚΡΗ ΣΕΛΗΝΗ 1980, «ΤΥΠΟ-ΑΧΑΪΚΗ». ΟΙ ΟΥΡΑΝΟΑΝΘΡΩΠΟΙ 1983, «ΤΥΠΟ-ΑΧΑΪΚΗ». ΤΡΟΦΟΣΥΛΛΕΚΤΗΣ ΠΟΛΕΩΝ 2007, «ΠΕΡΙ ΤΕΧΝΩΝ»

Πεζογραφία

ΚΑΠΟΙΟΣ ΝΑ ΣΤΑΜΑΤΗΣΕΙ ΑΥΤΟ ΤΟ ΤΡΕΝΟ Διηγήματα, 2004, «ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ». ΤΟ ΧΡΟΝΙΚΟ ΜΙΑΣ ΑΝΥΠΟΤΑΧΤΗΣ ΖΩΗΣ Συλλογικό αφιέρωμα 33 συγγραφέων στη μνήμη της Κωστούλας Μητροπούλου 2006, «ΑΓΚΥΡΑ»

Ο Μιχάλης Παπανικολάου γεννήθηκε στον Πύργο της Ηλείας από γονείς μικροαστούς. Λόγω συνεχών μεταθέσεων του πατέρα του, μοίρασε τα μαθητικά του χρόνια σε Πύργο, Κρέσταινα, Αμαλιάδα, Αίγιο, Καλαμάτα, Πάτρα και τέλος Αθήνα όπου και εγκαταστάθηκε μόνιμα.

Τελειώνοντας το σχολείο, παρακολούθησε για τρία χρόνια μαθήματα στην Ιατρική Σχολή του Αθηναϊκού Πανεπιστήμιου όπου και την εγκατέλειψε μη μπορώντας να αντιμετωπίσει, στην απελπισία εκείνου του καιρού, τις πιεστικές ανάγκες επιβίωσης. Αλλάζοντας συνεχώς χειρωνακτικές δουλειές (όπως όλοι οι «επαρχιώτες» νέοι εκείνης της εποχής, τη σκληρή δεκαετία 55-65), κατάφερε να σπουδάσει Θέατρο και Κινηματογράφο (στην Αθήνα), κι εργάστηκε σαν βοηθός σκηνοθέτης (στον Κινηματογράφο και το Θέατρο) μέχρι το 66 οπότε και «γύρισε» την πρώτη του μεγάλου μήκους ταινία. Στη διετία 62-64 εργάστηκε στον Περιοδικό Τύπο της εποχής γράφοντας διηγήματα «εξωφύλλου» («ΠΑΝΘΕΟΝ», «ΜΑΣΚΑ») και περισσότερα από 10 σενάρια για τον «παλιό καλό» ελληνικό κινηματογράφο.

Σκηνοθέτησε καμιά δεκαπενταριά μεγάλου και μικρού μήκους ταινίες και βραβεύτηκε στη Θεσσαλονίκη κι έξω, για μερικές απ’ αυτές, (κυρίως μικρού μήκους). Ανέβασε πάνω από 100 θεατρικά έργα στην Αθήνα και σε ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Στα κρατικά και ιδιωτικά κανάλια πραγματοποίησε πάνω από 3.000 ώρες τηλεοπτικών και ραδιοφωνικών εκπομπών («σίριαλ», «ΘΕΑΤΡΟ ΤΗΣ ΔΕΥΤΕΡΑΣ», τηλεπαιχνίδια, «ντοκιμαντέρ», τηλεταινίες, αφιερώματα, επετειακά, παραμύθια, χοροδράματα (με το «ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΧΟΡΟΔΡΑΜΑ» της Ραλλούς Μάνου) μουσικά προγράμματα (με Έλληνες και ξένους τραγουδιστές), τηλεοπτικές μελέτες πάνω στους αρχαιοελληνικούς και δημοτικούς-μας χορούς (με τη Ντόρα Στράτου), «ζωντανές» μεταδόσεις εκδηλώσεων, τηλεοπτικές βιογραφίες, ραδιοφωνικές καθημερινές σειρές, παιδικά προγράμματα-παραμύθια, θεατρικά μονόπρακτα κ.λ.π.). Μεγάλο μέρος αυτής της παραγωγής πουλήθηκε στο εξωτερικό ή απλώς μεταδόθηκε από τηλεοπτικούς σταθμούς ανά τον κόσμο σε «Εβδομάδες» ελληνικής τηλεόρασης.

Έγραψε καμιά δεκαριά θεατρικά έργα (πρόζα κι επιθεώρηση, όλα παιγμένα) και βραβεύτηκε εδώ κι έξω. Στα «γράμματα» πρωτοπαρουσιάστηκε στην «ΑΥΓΗ» Πύργου από τον Τάκη Δόξα και από το Μπάμπη Κλάρα στη «Φιλολογική Βραδυνή». Εκδόθηκαν 6 βιβλία του με ποίηση, μια συλλογή διηγημάτων, κι έναν τόμο-αφιέρωμα στην Κωστούλα Μητροπούλου (συλλογικό). Μεταφράστηκε (Γιάννης Γκούμας, Νίκος Σπάνιας και Νάνος Βαλαωρίτης) κι ανθολογήθηκε εδώ κι έξω (Ποίηση- Διήγημα). Έγραψε μικρές μελέτες και άρθρα για τη λογοτεχνία, το θέατρο και τον κινηματογράφο στον ελληνικό και κυπριακό Τύπο, ανακοινώσεις σε συνέδρια σαν εκπρόσωπος συνδικαλιστικών και πολιτισμικών φορέων, «βοηθήματα» για σπουδαστές Δραματικών και Κινηματογραφικών σπουδών και στίχους τραγουδιών από Λεοντή μέχρι Θεοδωράκη.

Ιδρυτικό μέλος και πρώτος σκηνοθέτης θεατρικών σχημάτων και θεάτρων. Ιδρυτικό μέλος της ΠΑ.ΠΟ.Κ. (Πανελλήνια Πολιτιστική Κίνηση). Επί πολλά χρόνια μέλος επιτροπών του ΥΠ.ΠΟ. για πολιτιστικά και πολιτισμικά θέματα, μέλος επιτροπών του φεστιβάλ Θεσσαλονίκης και άλλων φεστιβάλ, μέλος του Δ.Σ. του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου και των Γνωμοδοτικών Επιτροπών του, μέλος του Προεδρείου του Δ.Σ. της Εταιρείας Ελλήνων Σκηνοθετών, Πρόεδρος του Δ.Σ. του φορέα για τα πνευματικά δικαιώματα των σεναριογράφων και σκηνοθετών «Η Αθηνά».

Δίδαξε σε Κινηματογραφικές και Δραματικές σχολές και στη Σχολή Ορνεράκη.

Απέκτησε ένα γιο, τον σκηνοθέτη Λευτέρη Παπανικολάου Γκιωνάκη από τον δεύτερο γάμο του, με την ηθοποιό Πολύνα Γκιωνάκη.

~ Ακατάλυτος ~